وقف در خراسان جنوبی طی سالهای اخیر از یک سنت دیرینه مذهبی فراتر رفته و به ظرفیتی اثرگذار در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تبدیل شده است؛ ظرفیتی که با مشارکت مردم و هدایت نیات واقفان به سمت نیازهای روز، میتواند نقش مهمی در شتاببخشی به روند توسعه پایدار استان ایفا کند.
به گزارش روابط عمومی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فرهنگ وقف در خراسان جنوبی نه تنها حفظ شده، بلکه با رشدی چشمگیر و کمسابقه همراه بوده است. افزایش بیش از سهبرابری تعداد موقوفات در این استان، گویای احیای سنت حسنه وقف و اعتماد مردم به نقش آن در ارتقای امور دینی و اجتماعی است.
امروزه موقوفات خراسان جنوبی با هدف تأمین نیازهای مذهبی، فرهنگی و اجتماعی، سهمی موثر در زندگی روزمره مردم و توسعه پایدار جامعه ایفا میکنند.
افزایش بیش از سهبرابری موقوفات خراسان جنوبی پس از انقلاب اسلامی
مدیرکل اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی از افزایش بیش از سهبرابری تعداد موقوفات این استان پس از پیروزی انقلاب اسلامی خبر داد و گفت: فرهنگ وقف در خراسان جنوبی طی سالهای پس از انقلاب رشد چشمگیر و کمسابقهای داشته است.
حجتالاسلام پرویز بخشیپور اظهار کرد: پیش از انقلاب اسلامی، ۲ هزار و ۶۴۹ موقوفه در استان به ثبت رسیده بود که این رقم بعد از انقلاب و تا کنون به ۷ هزار و ۹۸۹ موقوفه افزایش یافته و در مجموع هماکنون ۱۰ هزار و ۶۵۷ موقوفه در سطح استان خراسان جنوبی ثبت شده که این آمار بیانگر افزایش بیش از سهبرابری موقوفات و گسترش قابل توجه فرهنگ وقف در میان مردم استان است.
هزینه ۲هزار میلیارد ریالی در راستای نیت واقفان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی تصریح کرد: بیش از ۷۵ درصد موقوفات فعال استان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایجاد شده که نشاندهنده نقش مؤثر انقلاب در احیای سنت حسنه وقف و تقویت مشارکتهای مردمی در امور عامالمنفعه است.
بخشیپور مجموع اجرای نیات واقفان در استان را بالغ بر ۲هزار و ۱۴۰ میلیارد ریال اعلام کرد و گفت: این میزان اعتبار در راستای تحقق نیات واقفان و در حوزههای مختلف از جمله امور مذهبی، خیریه و اجتماعی، مدارس علوم دینی، مساجد و بقاع متبرکه هزینه شده است.
وی ادامه داد: منابع حاصل از موقوفات در قالب برگزاری مراسم مذهبی، کمک به نیازمندان، حمایت از فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، پشتیبانی از طلاب و مراکز علوم دینی، عمران و تجهیز مساجد و همچنین توسعه و نگهداری بقاع متبرکه صرف شده و نقش مستقیمی در ارتقای سطح خدمات دینی و اجتماعی استان داشته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی افزایش آگاهی عمومی نسبت به آثار اجتماعی و فرهنگی وقف، اعتماد مردم به نهادهای متولی و توسعه فعالیتهای ترویجی در سالهای اخیر را از مهمترین عوامل این رشد عنوان کرد.
بخشیپور با تأکید بر ضرورت توسعه وقفهای نوین و متناسب با نیازهای روز جامعه افزود: جهتدهی نیات واقفان به موضوعاتی نظیر حمایت از خانواده، جوانی جمعیت، اشتغال، سلامت، آموزش و فعالیتهای قرآنی میتواند نقش مؤثری در حل مسائل اجتماعی ایفا کند.
وی خاطرنشان کرد: رشد قابل توجه موقوفات در خراسان جنوبی، این استان را در زمره استانهای فعال کشور در حوزه وقف قرار داده و بیانگر اعتماد و همراهی مردم در مسیر ترویج فرهنگ نیکاندیشی و ماندگاری خیرات برای نسلهای آینده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی گفت: بیشترین تعداد موقوفات قرآنی استان مربوط به شهرستان طبس با ۵۸ موقوفه است و پس از آن شهرستانهای فردوس با ۴۵ موقوفه و قاین با ۴۲ موقوفه در رتبههای بعدی قرار دارند.
وقف ظرفیت راهبردی توسعه پایدار
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی نیز گفت: وقف در این استان امروز نهتنها یک سنت دینی، بلکه ظرفیتی راهبردی برای توسعه پایدار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی به شمار میرود.
حجتالاسلام حسین رحیمی اظهار کرد: وقف بهعنوان یکی از سرمایههای پایدار اجتماعی، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت زندگی مردم خراسان جنوبی داشته و در حوزههای مختلف منشأ خدمات ارزشمند شده است.
وی با تشریح کارکردهای اجتماعی موقوفات افزود: در سالهای اخیر، موقوفات استان در حوزه حمایت از اقشار کمبرخوردار، تقویت فعالیتهای فرهنگی و قرآنی، کمک به آموزش و سلامت و پشتیبانی از بقاع متبرکه بهعنوان پایگاههای فرهنگی، توانستهاند بخش مهمی از نیازهای اجتماعی را پوشش دهد.
معاون فرهنگی و اجتماعی اوقاف خراسان جنوبی درباره وضعیت فرهنگ وقف در بین نسل جوان گفت: فرهنگ وقف در میان جوانان استان وارد مرحلهای نوین شده و علاوه بر وقفهای سنتی، گرایش به وقفهای هدفمند، تخصصی و مسئلهمحور نیز در حال شکلگیری است.
رحیمی ادامه داد: جوانان امروز بیشتر به وقف در حوزه آموزش، ایجاد اشتغال و فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی نوین علاقه نشان میدهند که این موضوع نویدبخش آیندهای پویا برای فرهنگ وقف در استان است.
وی با بیان تجربه مردم از بهرهمندی از موقوفات تصریح کرد: بازخوردهای مردمی نشان میدهد موقوفات بهویژه در تأمین بخشی از هزینههای تحصیلی دانشآموزان، کمک به خانوادههای نیازمند، پشتیبانی از برنامههای مذهبی و فرهنگی و توسعه خدمات در مناطق کمتر برخوردار نقش ملموس و اثرگذاری در زندگی روزمره داشتهاند.
وقفهای نوین پیوندی با نیازهای نسل جدید
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی درباره ظرفیتهای اجرایی وقف در استان گفت: با بهرهگیری از ساختارهای قانونی، مدیریتی و هیئتامنایی، بستر مناسبی برای اجرای دقیق نیات واقفان فراهم شده و تلاش شده موقوفات به سمت بهرهوری بیشتر هدایت و شفافیت در مدیریت آنها تقویت شود.
رحیمی توسعه وقفهای نوین را از رویکردهای مهم این اداره کل عنوان کرد و افزود: وقف در حوزه اشتغال جوانان، آموزش مهارتمحور، خدمات اجتماعی و سلامت و همچنین فناوری و تولید محتوا از جمله محورهایی است که میتواند پیوند سنت ارزشمند وقف با نیازهای نسل جدید را تقویت کند.
وی درباره راهبردهای جذب واقفان جدید نیز گفت: ترویج فرهنگ وقف از طریق رسانهها، معرفی الگوهای موفق واقفان، ارائه مشاورههای تخصصی و تسهیل فرآیند ثبت وقف از جمله اقداماتی است که موجب افزایش اعتماد و انگیزه برای ورود واقفان جدید شده است.
معاون فرهنگی و اجتماعی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی یادآور شد: وقف میتواند بهعنوان یکی از بازوهای مهم توسعه استان، در کاهش آسیبهای اجتماعی، ارتقای سطح آموزش و فرهنگ، تقویت اقتصاد محلی و افزایش مشارکت مردمی نقشآفرینی کند.
رحیمی تأکید کرد: با مدیریت هوشمند، اجرای دقیق نیات واقفان و مشارکت گسترده مردم، نقش وقف در آینده توسعه خراسان جنوبی میتواند چند برابر شود و این سرمایه اجتماعی ماندگار، آیندهای روشنتر برای استان رقم بزند.
هماکنون ۱۰ هزار و ۶۵۷ موقوفه ثبت شده در سطح استان خراسان جنوبی وجود دارد.