با فرارسیدن نوروز و وزش نسیم بهاری بر پیکر کویر، بقاع متبرکه خراسان جنوبی به میعادگاهی برای تجدید قوای روحی و معنوی زائرانی تبدیل شده که آغوشِ گرم امامزادگان را برای آغاز سال نو برگزیدهاند؛ طرحی ملی با نام«آرامش بهاری» که حالا به شناسنامهی فرهنگی نوروز در این خطه بدل گشته است.
خراسان جنوبی به عنوان «دیارِ علم و ایمان»، میزبان امامزادگان واجبالتعظیمی است که هر یک همچون نگینی در دل کویر میدرخشند. در ایام نوروز، این بقاع متبرکه نه تنها کانونِ نیایش، بلکه مقصدِ گردشگری مذهبی برای مسافرانی هستند که از کریدورهای اصلی شرق کشور عبور میکنند.
امامزادگان شاخص خراسان جنوبی، با تلفیق معنویت، تاریخ و طبیعت، نقش برجستهای در تقویت باورهای دینی و توسعه گردشگری مذهبی منطقه دارند، تلاش برای ارتقای امکانات رفاهی و فرهنگی در این اماکن، زمینهساز تجربهای معنوی و آرامشبخش برای زائران است.
سفر معنوی در این استان از شرق آغاز میشود؛ جایی که آستان مقدس امامزاده سید علی (ع) نهبندان به عنوان دروازهی ورود به استان، اولین پناهگاه خستگی زائرانی است که راهیِ مشهدالرضا هستند.
آستانه مبارک سیدالحسین (ع) نیز در ۱۰۵ کیلومتری شهرستان نهبندان بر فراز کوهی نزدیک روستای عربخانه قرار دارد. متعلق به حضرت حسین بن علی (ع)، این امامزاده با ضریح مطلا و معماری اسلامی زیبا، سالانه پذیرای زائران بسیاری است. این بقعه ۳۰ واحد زائرسرا با امکانات کامل رفاهی، کشتارگاه و فروشگاه برای زائران دارد
خاتون کاهی میزبان مسافران نوروزی
پس از آن شهرستان سربیشه با آستان مبارکه بی بی زینب خاتون میزبان نوروزی مسافران و مجاوران است.
این بقعه متبرکه از مشهورترین امامزادگان استان در ارتفاعات روستای کاهی بخش مود قرار دارد که متعلق به دختر امام موسی کاظم (ع) و خواهر امام رضا (ع) است و به خاطر آب و هوای مطبوع و جاذبههای طبیعی، پذیرای جمع کثیری از زائران است.
آستان امامزاده شاه سلیمان علی (ع) واقع در ۷۵ کیلومتری شهرستان خوسف و در دامنه کوه شاه هم یکی از بقاع متبرکه شاخص خراسان جنوبی بوده که با چشماندازهای طبیعی و فضای کوهستانی، مکانی دلنشین برای زائران فراهم کرده است. بقعه دارای ایوان و گنبد فیروزهای، فضای داخلی مزین به گچکاری و شیشهکاری است و امکانات رفاهی از جمله آب، برق، تلفن و سرویسهای بهداشتی برای رفاه زائران فراهم شده است.
بقعه امامزادگان باقریه بیرجند؛ مدفن ۷۲ امامزاده است که در ورودی شهر بیرجند واقع شده، به عنوان زیارتگاه امامزادگان منسوب به امام محمد باقر (ع) شناخته میشود. طرح جامع توسعه این آستان از سال ۸۵ آغاز شده و شامل رواقها، صحنها، سالن فرهنگی، پارکینگ و امکانات اقامتی است.
امامزاده حسین بن موسی الکاظم (ع) طبس هم یکی از بقاع متبرکه خراسان جنوبی است که هر ساله در ایام نوروز میزبان مسافران و مجاوران بوده، بقعه متبرکه این امامزاده واجب التعظیم که فرزند امام موسی کاظم (ع) و برادر امام رضا (ع) محسوب میشود، پس از زلزله طبس در سال ۱۳۵۷ بازسازی شده و اکنون با گنبد کاشیکاری شده، ضریح مرمرین و چهار گلدسته زیبا، مکانی ممتاز برای زیارت است. مجموعه باغ رضوان در مجاورت آن با امکانات رفاهی و فضای سبز، محیطی دلپذیر برای زائران فراهم کرده است.
کارشک بهشت عنبر سرشت
در شمال استان هم امامزاده عبدالله کارشک یکی از بقاع شاخص خراسان جنوبی است که مردم در روزهای مختلف سال از آرامش معنوی این مکان مقدس بهره می جویند و مرحوم شیخ محمدحسین آیتی در کتاب بهارستان از آن به عنوان «بهشت عنبر سرشت» یاد کرده است.
بقعه تاریخی و قدیمی این امامزاده بر اثر زلزله سال ۴۷ ویران شد اما بعد از چند نوبت بازسازی اکنون مکانی در خور شأن زائران فراهم شده تا به واسطه معنویت این مکان مقدس به صفای دل بپردازند.
این بقعه متبرکه در حصار درختان کاج محصور شده و در جوار آن نیز قبرستان قدیمی روستا قرار دارد. نگاهی به قبرها نشان می دهد که بخش اعظم خفتگان آن قربانیان زلزله ۴۷ بوده اند.
وجود یک قنات با آب انبار هم در جوار امامزاده دیدنی است پایین رفتن از پلکان این آب انبار و دست کشیدن به دیواره های خنک، انسان را شاداب می کند. آخرین پله آب انبار به دهنه قنات می رسد که آب گوارایی را تقدیم وجود می کند.
طرح آرامش بهاری؛ پیوندِ خدمات رفاهی و بصیرتافزایی
تحلیلِ روند اجرای طرح «آرامش بهاری»نشان میدهد که این طرح فراتر از یک میزبانیِ ساده، به یک مجموعهی کامل از خدماتِ «زیارتی-سیاحتی» تبدیل شده است. تبدیل بقاع متبرکه به قطبهای فرهنگی، یکی از مطالبات رهبر شهید انقلاب است که هر ساله با برپایی «خیمههای معرفت» محقق میشود.
استان خراسان جنوبی با برخورداری از ۹۶ بقعه متبرکه، ظرفیت قابل توجهی در حوزه فرهنگی، مذهبی و گردشگری زیارتی دارد. این بقاع متبرکه نهتنها نقش مهمی در تقویت هویت دینی و فرهنگی جامعه ایفا میکنند، بلکه با ارائه خدمات اقامتی و رفاهی، به یکی از قطبهای مهم گردشگری مذهبی استان نیز تبدیل شدهاند.
به گزارش روابط عمومی اداره کل اوقاف و امورخیریه خراسان جنوبی؛ مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی، از میان ۹۶ بقعه متبرکه، ۴۱ بقعه دارای امکانات اقامتی شامل سوئیت و اتاق هستند که مجموعاً ظرفیت پذیرش نزدیک به چهار هزار نفر را دارا است.
حجتالاسلام پرویز بخشی پور ادامه داد:در این اماکن، ۱۳۱ سوئیت و ۵۸۵ اتاق تجهیز شده که در مجموع ۷۱۶ فضای اقامتی برای زائرین و مسافران فراهم است.
وی افزود: در کنار فضای زیارتی و معنوی بقاع متبرکه، امکانات متنوعی از جمله کشتارگاههای شرعی برای ذبح دام نذری، فضاهای قابل سکونت برای زائران، و زیرساختهای فرهنگی برای برگزاری اردوهای دانشآموزی در برخی از بقاع نیز فراهم شده که هدف اصلی تسهیل در حضور زائران و ارتقاء سطح خدماترسانی به آنان بوده است.
وی با اشاره به برنامههای فرهنگی در مناسبتهای مختلف سال اظهار کرد: ادارهکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی با بهرهگیری از ظرفیت مبلغین اعزامی، در ایام مختلفی چون نوروز، ماه مبارک رمضان، ایام محرم، تابستان و سایر مناسبتهای ملی و مذهبی، ویژهبرنامههایی متنوعی را برگزار میکند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی یادآور شد: این برنامهها شامل طرحهایی چون آرامش بهاری، ضیافت الهی، بصیرت عاشورایی و نشاط معنوی هستند که با هدف ارتقاء سطح معنوی زائرین و ایجاد فضای فرهنگی پویا در بقاع متبرکه اجرا میشوند.
وی تاکید کرد: بقاع متبرکه نه تنها مراکز زیارتی هستند، بلکه به عنوان پایگاههای فرهنگی و اجتماعی، نقش مهمی در انسجام دینی، ارتقاء اخلاق اجتماعی و پاسخگویی به نیازهای معنوی مردم دارند لذا برنامهریزی مستمر و هدفمند برای بهرهبرداری حداکثری از این ظرفیتها، از اولویتهای اصلی این ادارهکل به شمار میرود.
۵۰ بقعه متبرکه میزبان آرامش بهاری و بیعت با ولایت
به گزارش روابط عمومی اداره کل اوقاف و امورخیریه خراسان جنوبی؛ مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی همچنین از اجرای طرح «آرامش بهاری و بیعت با ولایت» در ۵۰ بقعه متبرکه این استان طی ایام نوروز ۱۴۰۵ خبر داد.
حجت الاسلام بخشیپور اظهار کرد: برای غنیسازی اوقات فراغت مسافران نوروزی و زائران حرم مطهر امامزادگان، طرح آرامش بهاری و بیعت با ولایت در بقاع متبرکه شاخص استان به اجرا درمیآید.
وی با اشاره به اینکه این طرح از ۲۸ اسفند ماه سال جاری آغاز شده و تا ۱۵ فروردین ماه ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت، افزود: در قالب این طرح برنامههای متنوع فرهنگی و اجتماعی از جمله برپایی غرفههای کودک و نوجوان، پاسخگویی به مسائل شرعی و احکام، اقامه نماز جماعت و اجرای برنامههای فرهنگی با حضور مبلغان اعزامی از قم و مبلغان بومی استان پیشبینی شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی تصریح کرد: در این طرح ۱۰ مبلغ از قم و بیش از ۲۰ مبلغ بومی استان در بقاع متبرکه حضور یافته و به ارائه خدمات فرهنگی و دینی به زائران و مسافران نوروزی خواهند پرداخت.